هر زائر شیعی از هر نقطه یدنیا که وارد مدینه ی منوره می گردد پس از زیارت قبر مطهر  پیامبر صلوات اله علیه و اقامه ینماز در مسجد النبی و زیارت ائمه ی بقیع عازم زیارت بیت الاحزان می شود " به این امید که به قبر مطهر زهرای مرضیه دسترسی ندارد ُ آن حضرت را درمحل دیگری  که به وی منتسب است زیارت کند و اگر نمی تواند که صورت خود  را به خاک قبر یگانه یادگار رسول خدا بگذارد و ضریح مقدس آن حضرت را  با اشک دیده بشوید: حداقل  در جایگاهی که دخت گرامی پیامبر صلوات اله علیه پس از رحلت پدر بزرگوارش و در ایام آخر عمرش هر روز چند ساعت از وقت خویش را در آنجا به عبادت و گریه و ناله سپری نمود " نماز بخواند و یاد اشکهای ان حضرت اشک بریزد . اما اینک نه از چنین محلی خبری است و نه از بیت الاحزان در بقیع اثری !

بیت الاحزان یک واقعیت غیر قابل انکار و یک حقیقت فراموش نشدنی است اگرچه ساختمان آن ویران گردیده و در گوشه ی بقیع از گنبد بیت الاحزان اثری باقی نمانده است . ولی منابع حدیثی و تاریخی متقن از محدثان " مورخان " و دانشنمدان مشهور از شیعه و اهل سنت در طول تاریخ ان را تائید و تثبیت نموده اند.

بیت الاحزان در منابع حدیثی

- ) به نقل خصال شیخ صدوق از امام صادق علیه السلام :

فاطمه در مصیبت پدرش آنقدر گریه نمود که مردم مدینه از گریه او ناراحت شدند و اظهار نمودند با کثرت گریه ات ما را متاذی  نمودی و لذا خانه ی خود را ترک می نمود و به کنار قبر ها می رفت ... !

- ) به نقل فضه خادمه ی حضرت زهرا سلام اله علیها :

امیر مومنان علی علیه السلام برای فاطمه در بقیع و در خارج از مدینه خیمه ای برافراشت که آن حضرت به همرا حسینین بدانجا می آمد و پس از گریه ی طولانی به خانه اش مراجعت می نمود .

افرادی که در وجود بیت الاحزان شهادت دادند :

۱) ابن شبه نمیری سال ۱۷۳-۲۶۲ (از شخصیت های علمی و مورد وثوق نزد علمای اهل سنت )

۲) امام غزالی  سال ۴۵۰-۵۰۵( از شخصیت های معروف اهل سنت )

۳) ابن جبیر " جهانگرد و دانشمند معروف اسلامی سال ۵۴۰-۶۱۴ ( جهانگرد معروف اسلامی )

۴) سمهودی  مصری سال ۸۴۴-۹۱۱  ( مقتدا و پیشوای مدینه شناسان )

۵)سر ریچارد بورتون ۱۸۵۳ میلادی ( جهانگرد غربی )

۶) فرهاد میرزا معتمد السلطنه ۱۲۹۲ هجری

۷) ابراهیم رفعت پاشا سال ۱۳۲۵ ( نویسنده و امیر الحاج مصری )

۸) حاج سید اجمد هدایتی

۹)و...

نتیجه گیری

بیت الاحزان در اصطلاح عامه گاهی به مسجد فتطمه و گاهی با هر دو نام و گاهی نیز به (قبه الحزن ) نامیده شده  است.

بنابر مضمون روایت " بیت الاحزان در داخل بقیع بوده و همه ی مورخان بدون استثناء بر همین معنا تصریح و اضافه می کنند که در سمت جنوب غربی در مجاورت حرم ائمه ی اهل بیت قرار داشته است . بنابر این محلی که در سالهای اخیر در خارج بقیع " به نام بیت الاحزان معروف گردیده با واقعیت تطبیق نمی کند و منابع حدیثی و تاریخی آن را تایید نمی نماید .

 

يكی از جهانگردان غربي به نام مستر ريتر كه به فاصله ي كوتاه از ويراني اين حرم و ساير مقابر و حرم ها ، بقيع را ديده ، ويراني آنجا را چنين ترسيم كرده است :

چون وارد بقيع شدم ، آنجا را همانند شهري ديدم كه زلزله ي شديدي در آن به وقوع پيوسته و به ويرانه اي مبدل ساخته است " زيرا در جاي جاي بقيع بجز قطعات سنگ و كلوخ بهم ريخته و خاك ها و زباله هاي روي هم انباشته و تيرهاي چوب كهنه و شيشه هاي درهم شكسته و اجر ها و سيمانها تكه تكه شده ، چيز ديگري نمي توان ديد . فقط در بعضي از رهگذر هاي تنگ اين قبرستان از ميان اين زباله ها راه باريكي براي عابرين باز نموده اند .

 واما انچه در كنار ديوار غربي بقيع ديدم ، تلي بود از تير هاي قديمي و تخته هاي كهنه و سنگها و قطعات آهن روي هم انباشته كه اين ها بخشي از زباله ها و بقاياي مصالح ساختمانهاي ويران شده اي بود كه در كنار هم انباشته بودند ولي اين ويراني ها و خرابي ها نه در اثر وقوع زلزله و يا حادثه ي طبيعي ، بلكه با عزم و اراده ي انسانها به وجود امده است و همه ي آن گنبد و بارگاه زيبا و سفيد رنگ كه نشانگر قبور فرزندان و ياران پيامبر اسلام بود با خاك يكسان گرديده است .

او اضافه مي كند : چون براي مشاهده ي بيشتر اين آثار كه  نشانگر قبور مسلمانان صدر اسلام و تاريخ سازان روزگار است ، در ميان سنگ و كلوخ حركت مي كردم " از زبان راهنمايم شنيدم كه از شدت ناراحتي اين جمله را آهسته " تكرار مي كرد : (( استغفرالله، استغفرالله ،لاحول ولا قوه الا بالله ))

مدارس آيات خلت من تلاوه                ومنزل وحي مقفر العرصات

منازل قوم يهتدي بهداهم                  فتومن منهم زله العثرات

منازل جبري الامين  يحلها               من الله بالتسليم و البركات

منازل وحي الله معدن علمه                سبيل رشاد واضح الطرقات

خانه ی فاطمه زهرا یکی از خانه های متعددی است که طبق دستور پیامبر صلوات الله علیه در کنار مسجد آن بزرگوار ساخته شده بود .

مورخان می گویند: این خانه ها و حجره ها در قسمت شرقی و شمالی در سمت جنوبی مسجد قرار داشتند.که هر یک از آن هابه یکی از همسران رسول خدا در آن به خاک سپرده شده و به عایشه اختصاص داشت " قرار گرفته بود . همانگونه که حجره ی فاطمه به آن اختصاص داشت قرار گرفته بود.همانگونه ی که حجره ی حفصه در قسمت جنوبی خانه عایشه قرار داشت .با این تفاوت که حجره ی عایشه و حفصه را راهروی از هم جدا می ساخت ولی در میان حجره ی فاطمه و عایشه فاصله ای به جز دیوار وجود نداشت و حتی بنا به نقل بعضی از مورخان اهل سنت در میان این دو خانه روزنه ی کوچکی تعبیه شده بوده که پیامبر اکرم در اوقاتی که در خانه ی عایشه به سر می برد از همین روزنه با اهل بیت صحبت و از فاطمه و حسنین تفقد و دلجویی می فرمود که پس از مدتی به علی و طبق در خواست حضرت زهرا (ع) مسدود گردید .

گرچه در این بیت و حجره و مرقد رسول خدا (ص) همانند مسجد آن حضرت در طول تاریخ تحولات و دگرگونیهای در اثر توسعه و علل دیگر به وجود آمده است که ولی بطوری که اشاره گردید هدف ما در اینجا فقط تذکر و یاداوری تغییر و تحولی است که در بیت فاطمه (ع) ایجاد شده است .

ولید بن عبدالملک خلیفه ی اموی که در سال ۸۸ به قصد سفر حج وارد مدینه شده بود به هنگام سخنرانی اش در مسجد رسول خدا پرده ی حجره ی فاطمه کنار رفت و او متوجه شده بود که حسن بن علی (ع) در میان این خانه نشسته در یک دستش آیینه و با دست دیگر محاسنش را شانه می زند ولید بلافاصله دستور داد که این خانه تخریب و به مخالفت و از ترک نمودن این حجره امتناع ورزیدند . ولید پیام داد که اگر این بیت را تخلیه نکنید بر سر شما ویران خواهم نمود. آنان باز هم مقاومت نمودند ولید دستور داد خانه را بر سر آنها و اطفال شان ویران کنند چون مامورین وارد خانه شدند و در اجرای فرمان ولید فرش از زیر پای حسن و فاطمه کشیدند آنان به اجبار این حجره را ترک و به خانه ی دیگری که متعلق به امیر مومنان (ع) بود منتقل گردیدند.

طبق دستور ولید عمربن عبد العزیز این خانه ها را ویران و مانند حجره ی فاطمه س به مسجد ضمیمه نمود و حتی دیوارهای موجود در اطراف حجره و مرقد مطهر رسول خدا را نیز برداشت .

برای مشخص شدن مرقد مطهر به جای دیوار قبلی محدوده ی آن را با سنگ های سیاه رنگی شبیه به سنگ های دیوار کعبه ولی صاف و تراشیده شده دیوار کشی نمود و این وضع تا به امروز باقی ست و پرده ای که در طول تاریخ قبر شریف با آن پوشش داده می شود در روی همان دیوار که در اطراف قبر بنه شده است قرار می گیرد و باز برای اینکه قبر رسول خدا حالت کعبع را پیدا نکند قسمت شمالی آن را که محدوده ی بیت عایشه و حضرت زهرا می باشد " با اینکه جزو مسجد شده بود با ارتفاع مختصر از کف مسجد به شکل مثلثی در آورد.

سلام مادر؛ جسارتم را پذيرا باشيد، مي دانم بي ادبي كردم. اما ديگر خواستم بگويم : تحمل بار سنگين ... ندارم .

اي كاش اينقدر زود معتكفم نمي كرديد !

اي كاش مهلتي داشتم براي رو سفيدي !

اي كاش ضربان قلبم هنوز ناله ي يا غفار داشت !

اي كاش زبانم باز اذن چرخيدن و گفتن العفو را پيدا مي كرد !

مادر " هر شب از هراس سكرات موت تا طلوع دلنگرانم ، مادر " حق داريد روي از صورتم بازگردانيد اما... ! امشب دلتنگ كودكي ام هستم،آن زمان كه تنها مونس خلوتم كلماتي بود كه حاكي از آرزوهايم بر روي كاغذ نقش مي بست و من ... !

مادر " خود خواهي ست بخواهم ،اما ... !

تنها نمي توانم متحمل به دوش كشيدن بال فرشته باشم ، برايم دعاكنيد وسلامم را به ملكوتيان محفلتان برسانيد،آناني كه ازاعماق وجودم دوستشان دارم،اما... !

(( بقیع الغرقد)) مقدس ترین و با فضلیت ترین امکنه و بقاع پس از مدفن پیامبر اسلام در مدینه منوره می باشد .

بقیع اولین و مدفن و مزاری است که  به دستور پیامبر به وسیله ی مسلمانان صدر اسلام ساخته شد .

بقیع جایگاه حرم مطهر چهار امام معصوم و مدفن همسران " فرزندان " اقوام و عشیره و صحابه آن حضرت می باشد و تعداد بی شماری از شهدا و علما و تاریخ سازان در طول تاریخ است و لذا از دیدگاه معنوی دارای جایگاه والا و از نظر تاریخی از ارزش فوق العاده ای برخوردار است .

معنای لغوی بقیع

این مدفن مقدس و تاریخی در اصل (( بقیع الغرقد )) نامیده می شد و در قرن های اخیر گاهی (( جنه البقیع )) نیز گفته می شود .

ابن اثیر می گوید : (( البقیع المکان التسمع من الارض و لا یسمی بقیعا الا وفیه شجر او اصولها )) در لفت بقیع به محل وسیعی که دارای درخت و یا ریشه ی درخت باشد گفته می شود . او می افزاید " چون بقیع قبلا دارای درخت (( غرقد )) و ریشه های آن بود پس از قطع این اشجار نیز با همان اسم معروف شد .

چگونگی ایجاد مدفن در بقیع

در بقیع از انصار اولین کسی که دفع شده است اسعد بن زراره  (ابن شبه . تاریخ۱/۹۶) و از مهاجرین عثمان بن مظعون است . سمهودی می گوید : به هنگام مرگ عثمان بن مظعون پیامبر فرمود " عثمان ابن مظعون را در بقیع دفن کنید تا شاخص و یادگاری از گذشتگان ما باشد و چه شاخص نیکی ست عثمان ."

سمهودی می افزاید : پس از فوت ابراهیم فرزند رسول خدا صلوات اله علیه که در محله ی بنی مازن و خارج از مدینه واقع شد . صحابه عرض کردند (( این ندفنه ؟ ! )) پیامبر فرمود : او را به سلف صالح مت عثمان لاحق کنید و در کنار او به خاک بسپارید . او می گوید " پس از دفن شدن ابراهیم در بقیع مردم مدینه علاقمند شدند پیکر اقوام و عشیره خود را در آنجا دفن کنند و هریک از قبایل  مدینه درختان و ریشه های بخشی از بقیع را قطع و زمین آن را برای همین منظور آماده کردند و تدریجا دو مدفن قدیمی مدینه به نام ( بنی سلمه و بنی حرام ) متروک گردید . ابن شبه" اسدالغابه

با توجه به اینکه عثمان بن مظعون در سال دوم و وفات ابراهیم در اویل سال دهم هجرت و به فاصله ی هشت سال به وقوع پیوست و مسلما  در این مدت علاوه بر عثمان بن مظعون افراد دیگر نیز دفن شدند لابد منظور سمهودی این است که با دفن شدن جناب ابراهیم در بقیع و دستور و عملکرد پیلمبر خدا مسلمانان مدینه از این تاریخ به تاسی از آن حضرت توجه بیشتری به بقیع پیدا نموده و  آنجا را مدفن عمومی خود قرار دادند.

فضیلت بقیع

پیامبر خدا صلوات الله علیه : از بقیع هفتاد هزار نفر محشور خواهند شد که صورت انان مانند ماه شب چهارده خواهد درخشید .

درباره ی حضور شبانه ی رسول خدا (ص) در بقیع و دعا و طلب مغفرت آن حضرت نسبت به اهل بقیع که گاهی روز و گاهی شب هنگام انجام می گرفت در حدیث و تاریخ مطالب متعدد آمده از جمله پیامبر خدا می فرماید : (( دورد بر شما " خدا ما و شما را بیامرزد . شما پیش آهنگان ما بودید و ماهم در پی شما خواهیم آمد.)) ترمذی .سنن.۲/۲۵۸

 

من در قنوت هر نمازم خواب ماندم

بي تاب بودي در دلم،من ناب ماندم

در كنج تاريكي ،ميان آرزويت

در بسته شد،من بازهم بي تاب ماندم

ديشب كنار محفلي در بارگاهت

در عمق ذهنم تار ديدم ، خواب ماندم

روزي تمام سرگذشتم در كف تو
پاييز شد ،من همچنان مهتاب ماندم

ديگر تمام لحظه هارا قفل كردم

من در قنوت هر نمازم خواب ماندم !

از همتون تشكر مي كنم،انشاا... توفيق اين مسوليت را داشته باشم تا به سر منزل عشق برسونم.به خواست بعضي دوستان نظرهارو تاييد نكردم تا... ! براي دلم دعا كنيد.

هرکس نمی تواند کاری کند که به سبب ان گناهانش زدوده شود بر محمد و آل محمد بسیار درود فرستد.

 امام رضا (ع)

با ایمیل Hani.dahr@yahoo.comقاصد آرزوهاتون کنار قبه الخضرا ء هستم .

این اخرین نشانی الکترونیکی که فعاله تا بازهم ازتون بی خبر نباشم .

برای همه چیز ممنون .                    التماس دعا

 

سلام ... در عمق تنهايي ام به گذشته مي نگرم و هواي گريه دارم ! عهد بسته ام گاهي از باران و گاهي از چترهاي خيس بنويسم ،وقتي ترانه هايم زنده مي شوند و ديده هايم تعبير خواب هايم رو نوازش مي كند،بيشتر دلتنگ مي شوم وحسرت نداشتنت و تنهاييم در اين برهوت گناه... تو برايم مثل دريايي كه موج هايت را مي بينم و به ياد عظمت عشق مي افتم. اما روسياه ام از غبارهايي كه قداستت راخدشه دار مي كند ومن مجبور به ترك از هوايت هستم ! مادر پهلو شكسته به حرمت نامت هنوز ايستاده ام و زبان معطر ست به طلب عفو از بارگاه پروردگارت ؛ ولي براي دلم دعا كن واز معشوقت بخواه نظرش را از من دريغ نفرمX

بعضی گویندکه علی (ع) شتر خود را فروخت و بهای آن را کابین قرار داد. بهای این زره یا رقم این کابین چه بوده است ؟ حمیری مولف قرب الاسناد آنرا سی درهم نوشته است . و بعضی هم تا ۴۰۰ درهم قیمت گذاشته اند .

کابین دختر پیامبر چهار صد درهم یا اندکی بیشتر و یا کمتر بود همین و همین . و بدین سادگی نیز پیوند برقرار گردید . پیوندی مقدس است که باید دو تن شریک غم و شادی زندگانی یکدیگر باشند.

ان زمان کالایی به فروش نمی رفت تا خریدار و فروشنده سر بهای ان با یکدیگر گفتگو کنند . زره و پوست گوسفند یا پیراهن یمانی هرچه بوده است بفروش رسید و بهای انرا نزد پیامبر اوردند . رسول خدا بی انکه بشمرد به بلال داد وگفت با این پول برای دخترم بوی خوش بخر ! سپس مانده را به ابوبکر داد و گفت با این پول آنچه را دخترم به آن نیازمند است اماده ساز . عمار و یاسر و چند تن از یاران خود را با ابوبکر همراه کرد تا با صلاح دید او جهاز زهرا سلام اله علیها را آماده سازند .

 فهرستی که شیخ طوسی برای جهاز نوشته است :

- پیراهنی به بهای ۷ درهم

-چارقدی به بهای ۴ درهم

- قطیفه ی مشکی بافت خیبر

- تخت خوابی بافته از برگ خرما

-دو تشک که روی آن کتان ستبر بود یکی را از لیف خرما و دیگری را از پشم گوسفند پر کردند .

- چهار بالش از چرم طائف که از بوریا پر شده بود .

- پرده ای از پشم .

- یک تخته بوریا بافت هجر (بحرین)اسیای دستی

- لگنی از مس

- مشکی از چرم

- قدحی چوبین

- کاسه ای گود برای دوشیدن شیر دران

- سبویی سبز

- چند کوزه ی گلی

چون جهاز را نزد پیامبر اوردند انرا بررسی کرد  و فرمود : خدا به اهل بيت بركت دهد .

هنگام خواندن  خطبه زناشويي رسيد "

پيامبر فرمود : ((سپاس خدايي كه او را به نعمتش ستايش كنند ، و به قدرتش پرستش ، حكومتش را گوش به فرمان اند و از عقوبتش ترسان . و عطايي كه نزد او هست خواهان و فرمان او در زمين و آسمان روان.

خدايي كه آفريدگان را به قدرتش بيافريد و هريك را تكليفي فرمودكه در خود او مي ديد و بر دين خود ارجمند ساخت و به پيامبر گرامي اش فرمود  و بنواخت . خداي تعالي زناشويي را پيوندي ديگر كرد و آنرا واجب فرمود . بدين پيوند خويشاوندي را هم در هم پيوست و اين سنت را در گردن مردمان بست .

همانا خداي تعالي مرا فرموده است كه فاطمه را به زني به علي به دهم و من او را به ۴۰۰ مثقال نقره به او بزني دادم .

-علي ! راضي هستي ؟

- آري يا رسول الله .))

خطبه ي زناشويي خوانده شد و زهرا سلام اله عليه از آن علي گرديد . جهاز عروسي را هم كه نوشتيم . اما مدتي طول كشيد تا دختر پيامبر از خانه ي پدر به خانه ي شوهر رفت .

 

 

دختر پیامبر خواستگاران زیادی داشت !

ابن سعد می نویسد : چون ابوبکر و عمر از پیامبر پاسخ موافق نشینیدند علی را گفتند تو به خواستگاری او برو . هم چنین تنی چند از انصار علی را گفتند " فاطمه را خواستگاری کن !

وی به خانه ی پیامبر رفت و نزد او نشست ُ پیامبر پرسید :

- پسر ابوطالب برای چه آمده ای ؟

- علی فرمود : برای خواستگاری فاطمه .

- پیامبر فرمود : مرحبا و اهلا و جز این جمله ی دیگری نفرمود .

چون علی نزد آن چند تن آمد پرسیدند : چه شد؟ علی گفت : در پاسخ من گفتند " مرحبا و اهلا . مجلسی بنفل از عیون اخبار الرضا چنین نوشته است : (( پیامبر صلوات الله علیه علی علیه  السلام را گفت : مردانی از قزیش از من رنجیدند که چرا دخترم را به آنان ندادم ُ من در پاسخ به آنها گفتم " این کار به اراده بخدا بوده است ! کسی جز علی شایستگی همسری فاطمه را نداشت .))

شیخ طوسی نیز می نویسد : علی ع وقتی به خواستگاری رفت پیامبر فرمود : پیش از تو کسانی به خواستگاری او  آمده بودند اما دخترم نپذیرفت ُ بگذار ببینم وی چه می گوید .

سپس به خانه رفت و به دخترش فرمود : علی تو را از من خواستگاری کرده . تو پیوند او را با ما و پیشی او را در اسلام می دانی و از فضیلت او آگاهی . زهرا سلام اله علیها بی آنکه چهره ی خود برگرداند خاموش ماند . خاموشی او علامت رضای اوست .

چون پیامبر به زناشویی علی و فاطمه رضایت داد  ، فاطمه گريان شد . پيامبر گفت : بخدا اگر در اهل بيت من بهتر از او كسي بود تو را به او مي دادم .

سپس علي عليه السلام به پيامبر گفت : پدر و مادرم فداي تو باد . تو ميداني كه مرا در كودكي از پدرم ابوطالب و مادرم فاطمه بنت اسد گرفتي ، و در سايه ي تربيت خود پروردي و در اين پرورش از پدر و مادر مهربانتر بودي و از سرگرداني و شك  كه پدران من دچار بودند رهانيدي . تو در دنيا و آخرت تنها مايه و اندخته ي من هستي . اكنون كه خدا مرا به تو نيرومند ساخته ، مي خواهم براي خود ساماني ترتيب دهم و زني بگيرم . من براي خواستگاري دخترت فاطمه آمده ام . آيا دخترت را به من خواهي داد ؟

ام سلمه مي گويد : چهره ي رسول خدا از شادماني برافروخت و در وري علي خنديد و گفت آيا چيزي داري كه مهريه ي دخترم باشد . علي گفت : حال من بر تو پنهان نيست . جز شمشيري و شتري آبكش  چيزي ندارم . پيامبر گفت " شمشير را براي جهاد و شتر را براي آب دادن و نان خود و باركشي در سفر  مي خواهي همان زره را مهر قرار مي دهم !